اين اصل كه اخلاط چهارگانه در بدن مؤثرند و نقشى اساسى دارند ، طرفدارانى دارد كه به نام هوموريست « 1 » معروف‌اند . بقراط ، طبيب معروف يونانى ، در رأس صاحبان اين مسلك بوده است . در مقابل اين‌ها عده‌اى ديگر از حكماى قديم بودند كه عقيده داشتند آنچه در بدن حايز اهميت است ؛ اعضا و اجزا هستند نه اخلاط ، زيرا مىگفتند اخلاط به وسيلهء اعضاى بدن توليد مىشود ، اگر تغييرات كمّى و كيفى در اخلاط پيدا شود و باعث بروز بيمارىها شود ، علتش اختلال عمل اعضاى بدن است ؛ اين مسلك به نام لوليديسم « 2 » و صاحبان اين عقيده به نام لولوديات « 3 » معروف شدند . توضيح آنكه اعضاى بدن چون جامد و نيمه‌جامد هستند وجه تسميهء لوليديسم به اين علت است ؛ در مقابل هوموريست كه مربوط به اخلاط و مايعات بدن است . در رأس صاحبان اين عقيده آسكلپسيوس « 4 » طبيب يونانى قرار داشت و بايد دانست كه مدت چندين قرن نزاع و اختلاف عقيده بين اين دو فرقه موجود بود و حتى امروزه نيز وجود دارد ، زيرا اگر بيمارى ديابت را مثلا در نظر گيريم با توجه به اينكه اين مرض يك اختلال متابوليسم گلوپ‌ها است عده‌اى عقيده دارند كه اين اختلال منشأ هومورال دارد ؛ يعنى ، ابتدا مايعات و اخلاط بدن تغيير مىكند ، سپس يك يا چند غدهء درون‌ريز تحت تأثير قرار مىگيرد و لوزالمعده ، هيپوفيز ، تيروئيد و . . . آسيب مىبيند و باعث طولانى شدن مرض مىشود . بعضى ديگر براى اين مرض منشأ عضوى قايل هستند و هر نوع تغييرى را در اخلاط و مايعات بدن ، نتيجهء مستقيم اختلال در عمل اعضا مىدانند و حق اين است كه اين دو سيستم ، چنان با هم ارتباط و همبستگى و هماهنگى دارند كه جدايى و دوگانگى بين آن‌ها نيست . هر اختلالى در عمل اعضا ، تغييراتى در مايعات بدن ايجاد مىكند و تغيير اخلاط ، باعث تغيير در عمل اعضا مىشود . به‌هرحال ، به اين بحث وارد نمىشويم و گفت‌وگو در سودا و امراض سوداوى را ، كه موضوع صحبت است ، پيش مىكشيم .

--> ( 1 ) . Humoriste ( 2 ) . Lolidisme ( 3 ) . Lolodiate ( 4 ) . Asclepiade